اکتـــــــــــــــا (آسمان نیمه ابری)

نوشته شده توسط ج .عجم در شنبه بیست و یکم بهمن 1385 ساعت 22:14 موضوع دردانه های سخن | لینک ثابت

خلاصه اي از مقاله: بادهاي 120 روزه سيستان

نوشته : سيد رضا حسين زاده

فصلنامه تحقيقات جغرافيايي ، شماره 46 ، پاييز 1376

مقدمه:

در بين بادهاي محلي ايران بادهاي 120روزه سيستان كه در بخش شرقي سرزمين ايران براي مدتي از سال حاكميت مي يابند. محدوده وزش اين بادها را خراسان جنوبي تا سيستان و زمان آن را فصل تابستان بيان كرده اند. بنا به نوشته دكتر عليجاني در كتاب آب و هواي ايران ، باد 120 روزه سيستان در دوره گرم سال يعني از 15 خرداد تا 15 مهر به مدت 120 روز از ارتفاعات شمال شرقي ايران به سرزمين هاي جنوب شرقي ايران مي وزد. به گفته وي اين بادها در دامنه جنوبي البرز بسيار مطبوع و خنك است ، اما پس از عبور از بيابانهاي خشك دشت كوير و دشت لوت بسيار گرم و خشك مي شود به طوري كه در سيستان و بلوچستان پوشش گياهي را از بين مي بردو خسارات جبران ناپذيري را ببار مي آورد. با تغيير الگوي فشار در زمستان ،اين باد هم ازبين مي رود. در ساير منابع هم با اشاره به اين كه بادهاي 120 روزه سيستان معروف به بادهاي لوار ، دنباله بادهاي موسمي هندوستان است و از طريق افغانستان و خصوصاً در بيابان تار اين كشور قدرت يافته و با عبور از نواحي كم ارتفاع افغانستان چون دشت نا اميد وارد ايران مي شود. جهت وزش آنها در زابل به غلط شمالشرق – جنوبغرب ذكر گرديده است . در اين مقاله سعي مي شود ضمن ارائه اطلاعاتي دقيق تر از وضعيت بادهاي 120 روزه سيستان در شرق كشور ،ارتباط آن با الگوهاي فشار سطح زمين نيز بررسي و برخي اثرات مثبت و منفي آن بر سطح زمين مورد مطالعه قرار گيرد.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط ج .عجم در شنبه بیست و یکم بهمن 1385 ساعت 22:10 موضوع طبيعي | لینک ثابت

نوشته :ج . عجم

A_zibad_1090_0320@yahoo.com

(اين مقاله در چند بخش ارائه خواهد شد)

(بخش سوم)

 4 – شاخصه هاي جهاني شدن :

   ( فرايند جهاني شدن را معمولاً در چهار حوزه ي ؛ فني ، اقتصادي ، سياسي و فرهنگي مطالعه مي كنند. در حوزه ي فني و تكنولوژيك از وقوع انقلاب صنعتي سوم سخن مي رود . انقلاب صنعتي اول در 1750 تحولي در تكنولوژي توليد بود . انقلاب صنعتي دوم در نيمه ي دوم قرن 19رخ داد و تحولي در تكنولوژي توزيع و ارتباط ايجاد كرد ، و سر انجام انقلاب صنعتي سوم در پايان قرن 20  تحولاتي اساسي در حوزه ي ارتباطات ، مصرف و اطلاعات به همراه آورده است .  تكنولوژي اطلاعاتي شامل شبكه هاي اطلاعات كامپيوتري كميت و كيفيت اطلاعات قابل دسترسي را به شيوه ي انقلابي و بي سابقه دگرگون ساخته اند .

   تحولات مشابهي از لحاظ سرانجام مراودات و بازرگاني بين المللي رخ داده است . تكنولوژي ماهواره اي موجب ظهور رسانه هاي الكترونيكي در سطح جهان شده است . در نتيجه ي اين تحولات   فاصله ي مكاني و جغرافيايي معناي خود را از دست مي دهد و حوزه ي عمومي مشتركي در سطح جهان پديدار مي شود ، كه همگان به نحو فزاينده اي به مسائل و موضوعات آن علاقمند مي گردند ؛ اين جهان همان چيزي است كه بعضي نويسندگان دهكده ي جهاني خوانده اند .

   در حوزه ي اقتصاد به تبع تحولات تكنولوژيك مذكور ، تغييرات بي سابقه اي رخ داده است . جهاني شدن اقتصاد ، امكان اجراي اقتصاد كينزي را منتفي ساخته است . ديگر فرايند هاي مالي و اقتصاد در سطح ملي تابع ساز و كارهاي داخلي و تصميم گيريهاي دولت ها نمي تواند باشد . كنترل دولت ملي بر اقتصاد ملي معناي خود را به نحو فزاينده اي از دست مي دهد و عناصر اصلي  سياست هاي اقتصادي و مالي و ملي جهاني              مي شود.

   توفيق اقتصادي در داخل ، امروزه به معني توفيق در كسب موقعيت مطلوب در بازارهاي بين المللي است كه به نحو فزاينده اي به دانش ، اطلاعات و تكنولوژي پيشرفته وابسته است . همچنين قدرت شركت هاي چن مليتي و فرامليتي افزايش چشمگيري يافته است ؛ چنين بنگاهها و شركت هايي « بي دولت » هستند . يعني وابسته به هيچ دولت ملي واحد و يا بازار واحدي نيستند .

   در سايه امكانات و  منابع  مالي  و تكنولوژيكي  اين شركتها  ، تقسيم كار بين المللي جديدي  شكل  گرفته است ، و كل دنيا به بازار اينگونه شركتها تبديل شده است . طبعاً بنگاهها و شركتهاي فراملي به گونه اي چشمگير از قيد محدوديتها ي حقوقي – سياسي قوانين ملي رهايي مي يابند و عرصه ي حقوق بين المللي گسترش روز افزوني مي يابد . چون مرزهاي ملي ديگر چندان به مفهوم و معناي مرزهاي فعاليتهاي اقتصادي نيست . بنابر اين ديگر نمي توان به درستي از بازار ملي سخن گفت . گسترش اقتصادجهاني بدين سان توانايي سياسي دولت هاي ملي را براي كنترل و اداره ي امور اقتصادي خود محدود مي سازد .

   از لحاظ سياسي با گسترش و ظهور اختيارات نهادهاي سياسي جهاني ، تحولات چشمگيري در حوزه ي قدرت و حاكميت دولتهاي ملي و ماهيت نظام بين المللي رخ نموده است . به عبارت ديگر عرصه هاي تصميم گيري سياسي بر فراز دولتهاي ملي در سطح جهاني روبه گسترش است . سازمان ملل متحد ، بانك جهاني ، صندوق بين المللي پول و سازمان تجارت جهاني از جمله مهمترين بازيگران سياسي در سطح بين المللي هستند كه قدرت و اقتدار تصميم گيري در سطح جهاني دارند . افزايش اقتدار اينگونه نهادهاي جهاني تا حدي نتيجه ي پيدايش مسائل عمده ي جهاني مانند مساله ي لايه ازون ، گرم شدن زمين ، افزايش جمعيت ، محيط زيست و غيره است .

   رؤ ساي دولتهاي ملي في نفسه نمي تواند حريفي براي برخورد با چنين مسائل حياتي بين المللي باشند در نتيجه استقلال عمل سازمانهاي بين المللي در حوزه ي تصميم گيري رو به افزايش بوده است . در مقابل استقلال عمل بسياري از دولت ها در كشورهاي در حال توسعه به واسطه ي برنامه هاي تعديل ساختاري  صندوق بين المللي پول ، تعديل شده است. از سوي ديگر توسعه ي حقوق بين الملل ، محدوديت هايي را براي آزادي عمل سنتي دولت ها ، در عرصه ي بين المللي ايجاد مي كند به عنوان اينك در پرتو كنوانسيون اروپاي حمايت از بشر و آزادي هاي سياسي ، امكان اجراي حقوق بين المللي را به صورت دسته جمعي پديد آورده است . در سطح فرهنگي بايد از ظهور جامعه ي مدني سخن گفت . جنبش هاي فرهنگي و اجتماعي  بين المللي جزئي از اين جامعه  هستند و به مسائل و موضوعاتي نظر دارند ، كه از حدود  ديد و توانايي   دولت هاي ملي  بسي  فراتر  مي روند .سازمانهاي جهاني مربوط به  پاسداري از  حقوق  بشر  و محيط زيست از آن جمله اند . جامعه ي بين المللي را به عنوان شبكه اي از سازمانهايي كه هدف و آرمانهايشان مرز ملي نمي شناسد، از مظاهر اصلي روابط فراملي هستند ؛ اشاره اي به نقش سازمانهاي غير حكومتي بين المللي« NGOS » در اين رابطه لازم است .

   نقش اصلي آنها گرد آوري اطلاعاتي است كه بتوان به صورت مستقيم يا غير مستقيم براي اعمال نفوذ در جهت رعايت حقوق بشر و آزادي هاي مدني از جانب دولت هاي ملي به كار برد . برخي از اين گونه سازمانها مستقيماً در امر ترويج و پيشبرد دمكراسي فعاليت مي كنند و به اموري چون رفع تبعيض از زنان و محيط زيست و ... علاقمندند .)  ( انتقال سرمايه از كشورهاي مركز به پيرامون و فقير نيز از اثرات ديگر جهاني شدن است كه مي تواند با انتقال اين سرمايه ها سبب كاهش فقر در شماري از كشورهاي پيراموني گردد .)

   ( به طور خلاصه مي توان گفت كه شقوق عمده ي جهاني شدن در موارد زير نمود پيدا مي كند :

1-  جهاني شدن در بازارهاي مالي .

2 -   بين المللي شدن استراتژي ها و تعهد آنها به رقابت به عنوان منبع ايجاد ثروت .

3 - اشاعه ي تكنولوژي و تحقيق و توسعه ي مرتبط با آ ن در سطح جهان .

4 – انتقال الگوهاي مصرف در زمينه ي توليدات فرهنگي .

5 – بين المللي شدن توانايي هاي تنظيمي جوامع ملي به سيستم هاي اقتصاد سياسي جهان .

6 – كمرنگ تر شدن نقش روز افزون دولت ها و طراحي قواعد اداره ي جهان .

7 – يكي شدن سياسي ، وابستگي متقابل اقتصادي يا همگوني فرهنگي .)

   5 -  جهاني شدن اقتصاد :

   ( رشد تجارت بين المللي در قرن 19 و توليد فراملي در قرن 20 ، با گسترش تدريجي كاپيتاليسم همراه شد . يك جنبش مهم به سوي جهاني شدن اقتصاد كه بعد از توافقات 1944 به اين سو شكل گرفت ؛ معطوف به منع دولت ها در ، از پيش گرفتن سياستهاي ملي گراي اقتصادي بود . از اينرو سيستم بعد از جنگ برتن و وودز و سپس توافق عمومي ، تعرفه و تجارت را تاسيس كرد ، كه تمايل به سرپرستي آزادسازي اقتصاد داشتند .

   مقررات بسيار زيادي در زمينه ي كالا و خدمات ، پس از جنگ جهاني دوم وضع و اجرا شده است . رشد توليدات پس از جنگ جهاني دوم دو برابر سرعت دوره ي صنعتي پيشين بوده است . در طي دوران جنگ سرد  دامنه ينهادهاي مالي بين المللي محدود به جهان كاپيتاليست بود ، پس از جنگ سرد جنبش ديگري براي جهاني شدن اقتصاد كاپيتاليستي از طريق معرفي اقدامات بازار در بيشتر كشورهاي با اقتصاد متمركز و در كشورهاي بلوك كمونيستي سابق شكل گرفت .

   جهاني شدن اقتصاد بيش از گستردگي سرمايه ، بيان كننده ي وجود اقتصاد جهاني بيگانه است كه داراي پويايي وراي تعاملات جداگانه ي اقتصادهاي داخلي است . اقتصاد كشورهاي پيشرفته با بازار آزاد ، كار كالا و سرمايه شناخته مي شود  و اين بازارها با چهارچوب هاي فرهنگي ، اجتماعي ، اقتصادي ، نهادي و قانون كنترل مي گردند ، از اين رو به يك تعبير ساده براي جهاني شدن تحقق اين شرايط الزامي است .)

ادامه دارد...

نوشته شده توسط ج .عجم در شنبه بیست و یکم بهمن 1385 ساعت 21:35 موضوع انساني | لینک ثابت

... بي خبري مردم از حيثيت انساني خويش ضامن دوام حكومت فساد است،

و چون و چراي اهل تفكر آفت قدرت هاي نامشروع.

به همين دليل همه قدرتمندان مردم فريب از هر ذهن پرسشگري نفرت دارند. و با همه نيروي جهنمي شان به جنگ آدمي زاده اي بر مي خيزند كه بخواهد اعمال فسادانگيزشان را زير سوال ببرد .

و فرومايگاني كه به سوداي كسب مال و منصبي زير علم جباران سينه مي زنند با هر چماقي كه به دستشان آيد بر فرقي مي كوبند كه با سوالي سنجيده در برابرشان قرار گيرد.

بر گرفته از كتاب : ضحاك مار دوش «سعيدي سيرجاني »

نوشته شده توسط ج .عجم در پنجشنبه نوزدهم بهمن 1385 ساعت 17:12 موضوع دردانه های سخن | لینک ثابت

 در راهنماي انتخاب واحدي كه در اختيار دانشجويان جغرافيا در ابتداي ورود به دانشگاه قرار مي گيرد دروسي همچون مباني آب و هواشناسي و ژئومورفولوژي در كنار جغرافياي تاريخي و جغرافياي جمعيت و جغرافياي اقتصادي ارائه شده است ،اين دروس متنوع كه دانشجو فقط در يك رشته تحصيلي و يك دوره 4ساله بايد بگذرانداين  سوال اساسي را براي او مطرح مي كند كه مگر : موضوع علم جغرافيا چيست؟

بعد گذران دروسي چون مباني علم و فلسفه علم جغرافيا متوجه مي شود نه تنها او كه حتي بزرگان اين علم و اساتيدي كه به او درس مي دهند پاسخي كه مورد قبول همه باشد در چنته ندارند و هركس به گونه اي به تعريف« موضوع اين علم » مي پردازد.

حالا او مي ماند و مجموعه اي از تعاريف مشابه و گاه متناقضي كه به او ارائه شده !!! و گاه بي خيال از اين تفاوتها و تناقض ها يكي را كه به نظرش خوشايند تر آيد مي پذيرد، و گاه چنان درمانده مي شود كه به ناچار مي پذيرد : «جغرافيا اقيانوسي است به عمق يك وجب !!!»  

در ادامه نظريات دو تن از بزرگان اين علم:  را به نقل از كتاب «ماهيت و قلمرو علم جغرافيا » ،انتشارات سمت ، سال1371 مي خوانيد.

ادامه مطلب

نوشته شده توسط ج .عجم در پنجشنبه نوزدهم بهمن 1385 ساعت 17:7 موضوع اموزشي | لینک ثابت

 http://cloudysky.ir : منبع

ماهواره‌هاي آب و هوائي اولين بار توسط آمريكائي‌ها و در سال 1960 براي مشاهده و دريافت اطلاعات واقعي آب و هوائي به آسمان پرتاب گرديدند. در آگوست همين سال، نخستين تصوير زمين از فضا در روزنامه ملي ژئوگرافيك (Geographic) منتشر گرديد. از اين تاريخ به بعد، ماهواره‌هاي بيشتري به فضا پرتاب شدند.
همانطور كه زمين و ديگر سياره‌ها در مدار خاص خود به دور خورشيد مي‌گردند، ماهواره‌هاي مصنوعي نيز در مدارهاي خاصي در حال چرخش‌اند. انتخاب اين مدارها براي ماهواره‌ها به منظور و هدفي كه ماهواره به آن منظور به فضا پرتاب شده است بستگي دارد. مي‌توان مداري را انتخاب نمود كه در مسير قطب شمال و جنوب قرار مي‌گيرد و يا مداري كه حول خط استوا مي‌باشد و يا هر مداري ما بين اين دو حالت. همچنين در انتخاب مدار ماهواره عامل ارتفاع نيز مي‌تواند درنظر گرفته شود مثلا ارتفاعات هزاران مايلي بالاي زمين و يا ارتفاعات صدها مايلي. دو نوع اصلي ماهواره‌هاي آب و هوائي وجود دارد :

1 - ثابت زمين Geostationary

2 - مدار قطبي Polar Orbiting

ماهواره هاي Geostationary براي هشدارهاي كوتاه مدت و ماهواره‌هاي Polar Orbiting براي پيش بيني‌هاي بلند مدت تر بكار مي‌روند. هر دو نوع ماهواره‌ها براي ديده باني‌ كامل آب و هوائي جهان لازم هستند.

در اواخر دهه 70 نياز به ماهواره‌هائي كه 24 ساعته در روز بتوانند تصاوير ماهواره اي را تهيه نمايند احساس گرديد. ماهواره اي كه بتواند هر24 ساعت يكبار در مداري كه در ارتفاع 40000 كيلومتري بالاي خط استوا قرار دارد و با سرعتي كه با سرعت زمين برابر مي باشد به دور زمين بچرخند. اين نوع ماهواره ها، ماهواره هاي زمين آهنگ ناميده مي شوند.

از آنجاييكه سرعت چرخش اين ماهواره ها به دور زمين با سرعت چرخش زمين متناسب مي باشد، اين ماهواره‌ها نسبت به يك موقعيت روي سطح زمين ثابت باقي مي مانند و به اين دليل كه زمين نيز در روز يكبار به دور محورش مي‌گردد آن ها نيز يكبار در روز مدار خود را طي مي‌كنند.
براي مثال دو ماهواره‌ Goes (ماهواره‌هاي محيطي- عملياتي ثابت زمين) جز ماهواره هاي زمين آهنگ هستند و در مدار زمين آهنگ (geosynchronous) دور زمين مي‌چرخند. در حداقل ارتفاع 36000 كيلومتري بالاي خط استوا قرار دارند.

اين ماهواره‌ها به طور پيوسته تصاوير دقيق ولي با جزئيات كم تهيه مي‌كنند و اين تصاوير را هر 30 دقيقه يكبار به زمين ارسال مي نمايند. ديده باني پيوسته اين ماهواره‌ها براي تجزيه و تحليل متمركز داده‌ها ضروري مي‌باشند. اين تصاوير بوسيله يك نرم افزار تجزيه و تحليل شده و بصورت پيوسته و گرافيكي تهيه مي شوند. به دليل است كه به عنوان مثال تصاويري كه از حركت ابرها نمايش داده مي شود، مربوط به 8 ساعت گذشته مي باشد.اين اطلاعات ارزشمند درباره نوع، جهت و بزرگي ابر مي تواند كار پيش بيني را بسيار ساده نمايد.

با توجه به اين كه اين ماهواره ها نسبت به يك موقعيت بر روي سطح زمين ثابت هستند قادرند در شرائط بد آب وهوائي مانند گردباد ،سيلاب ، طوفان‌هاي تگرگي و تندبادها هشدارهائي بدهند.

ماهواره هاي مدار ثابت مختلفي وجود دارد، براي مثال ماهواره ثابت زمين GMS براي استراليا و ژاپن،GOES8ه (GOES=Geostationary operational Environmental Satellites) براي آمريكاي شرقي،GOES 10 براي آمريكاي غربي،INS/Meteosat5 براي روسيه و هند و Meteosat7 براي اروپا نمونه‌ هايي از ماهواره‌هاي ثابت زمين مي‌باشند. البته ماهواره ها ي Meteosat تمام اروپا و افريقا را مي پوشانند.
دو ماهواره Meteosat و GOES تصاويري از ديگر ماهواره هاي ثابت زمين را نيز دوباره ارسال مي دارند اين امر موجب مي شود كه به عنوان مثال آب و هواي استراليا را بتوان در لندن يا شيكاگو مشاهده نمود.
ماهواره هاي زمين آهنگ با فركانس 1691MHzداده ها را ارسال مي دارند وبراي دريافت اطلاعات آن ها به ديش ثابت و كوچكي نياز مي باشد. اين ارسال WEFAX ناميده مي شود و چون از استاندارد بسيار بالايي برخوردار مي باشند تفاوت اندكي بين تصاوير اين ماهواره ها وجود دارد.

نوشته شده توسط ج .عجم در سه شنبه هفدهم بهمن 1385 ساعت 21:38 موضوع اموزشي | لینک ثابت

سايت: http://cloudysky.ir

به گفته مركز پيشبيني شرايط جوي در آمريكا پديده ال نينيو امسال ممكن است بار ديگر واقع شود.
اين آژانس دولتي مي گويد تغييراتي را در ميزان درجه حرارت آب هاي اقيانوس آرام كه پيش درآمد ال نينيو است رديابي كرده است.
با اين حال ساير اقليم شناسان اخطار مي دهند كه هنوز قضاوت قطعي در مورد بروز اين پديده در سال جاري زود است چرا كه شرايط حاكم بر اقيانوس آرام امسال به شدت متغير بوده است.
ال نينيوي هفت سال قبل باعث از ميان رفتن محصولات زراعي و جاري شدن سيل در سراسر جهان شد و ميلياردها دلار خسارت به بار آورد.
اين پديده معمولا هر هفت سال يك بار روي مي دهد.
آخرين مورد آن در سال هاي 1997 و 1998 روي داد، بنابراين به گفته يك اقليم شناس برجسته بريتانيايي "اكنون نوبت ال نينيوي بعدي است."
مركز پيشبيني شرايط جوي در آمريكا مي گويد با توجه به مشاهدات انجام شده در اقيانوس آرام احتمال وقوع ال نينيو در سال جاري 50 درصد است.
برخي از دانشمندان با تحليل هاي آمريكا موافقند، اما سايرين مي گويند كه هنوز نمي توان در اين مورد قضاوت كرد. در اين كه آغاز وقوع ال نينيو در چنين مقطع ديرهنگامي از سال غيرعادي است شكي نيست.

به شدت متغير

نخستين علائم ال نينيو معمولا در ماه هاي آوريل يا مه ظاهر مي شود و اقليم شناسان مي گويند كه شرايط اقيانوس آرام امسال شديدا متغير بوده است كه پيشبيني هاي قطعي را مشكل مي سازد.
ال نينيو داراي الگوي مشخصي است و هر بار با افزايش غيرعادي دما در آب هاي اقيانوس آرام آغاز مي شود، اما در مراحل بعدي بر آب و هواي كليه مناطق استوايي تاثير مي گذارد.
ال نينيوي هفت سال قبل محصولات زراعي را در آفريقا و آسيا تخريب كرد و باعث جاري شدن سيل در سواحل غربي قاره آمريكا شد.
كارشناسان كشاورزي در شرق آسيا و استراليا از هم اكنون هشدار مي دهند در صورت وقوع ال نينيو خسارات گسترده اي به محصولات زراعي وارد خواهد شد

نوشته شده توسط ج .عجم در سه شنبه هفدهم بهمن 1385 ساعت 21:33 موضوع خبري | لینک ثابت

درد هاي من جامه نيستند

تا زتن درآورم

چامه و چكامه نيستند تا به رشته سخن درآورم

نعره نيستند تا زناي جان درآورم

دردهاي من نگفتني

دردهاي من نهفتني است.

دردهاي من گرچه مثل درد مردم زمانه نيست

درد مردم زمانه است

......

قيصر امين پور

نوشته شده توسط ج .عجم در دوشنبه شانزدهم بهمن 1385 ساعت 22:14 موضوع | لینک ثابت